Piłka do siatkówki według przepisów: obwód, waga i ciśnienie piłki halowej, plażowej i do minisiatkówki

Ten artykuł w innych językach: Deutsch · English

Piłki do hali i na plażę wyglądają podobnie, ale przepisy opisują dwie różne piłki. Zestawiamy oficjalne wartości: obwód, wagę i ciśnienie w jednostkach z Twojego manometru, wyjaśniamy, co znaczą rozmiary 5 i 4, jakimi piłkami gra się w polskich ligach, w rozgrywkach młodzieżowych i w minisiatkówce oraz ile piłek jest w grze. Wszystkie przeliczenia zrobiliśmy sami.

Piłka halowa, plażowa i do minisiatkówki w porównaniu

Przepis 3.1 opisuje piłkę tak: kulista, z powłoką z naturalnej lub syntetycznej miękkiej skóry i dętką w środku, jasna jednobarwna lub w kombinacji kolorów, do tego obwód, waga i ciśnienie.¹ Przepisy plażowe wymagają dodatkowo powłoki, która nie wchłania wilgoci.³ Przepisy nie określają piłki dla dzieci, dlatego trzecia kolumna pokazuje piłkę w rozmiarze 4, którą regulamin minisiatkówki przewiduje dla singli, dwójek i trójek.⁶ Jej obwód i wagę podaje producent piłki wskazanej przez PZPS na sezon 2026/27.⁷

Wszystkie piłki w meczu muszą mieć takie same parametry: obwód, wagę, ciśnienie, typ i kolor (przepis 3.2). Przed meczem sędzia pierwszy sprawdza piłki (przepis 23.3.1.1), a sędzia drugi sprawdza w czasie meczu, czy nadal spełniają wymogi (przepis 24.2.9).¹ Według wytycznych sędziowskich sędzia drugi przed meczem przejmuje wszystkie piłki i sprawdza, czy mają ten sam kolor, obwód, wagę i ciśnienie.⁸

Ciśnienie w barach, hPa i psi

Przepisy podają ciśnienie w kg/cm², czyli w kilogramach-siłach na centymetr kwadratowy. Jeśli Twój manometr pokazuje bary, hektopaskale albo psi, przydadzą się te przeliczniki: 1 kg/cm² to dokładnie 98 066,5 paskala, 1 bar to 100 000 paskali, a 1 psi to 6894,757 paskala; hektopaskal (hPa) to to samo co milibar.² Po przeliczeniu granice wyglądają tak:

Ciśnienie w hPa (= mbar): piłka halowa i plażowa, od najniższej do najwyższej dozwolonej wartości

Hala306

Plaża196

hPa150200250300350

Polski tekst przepisu 3.1 podaje w nawiasie przeliczenia FIVB: 4,26–4,61 psi i 294,3–318,82 mbar lub hPa; przepisy plażowe podają 171–221 mbar.¹³ Nasze dokładne wartości różnią się od nich o mniej niż 0,5%, więc w praktyce wychodzi na to samo: piłka halowa potrzebuje na manometrze około 0,29–0,32 bara, plażowa około 0,17–0,22 bara.

Dlaczego piłka plażowa jest większa i bardziej miękka

Jeden powód podają same przepisy plażowe: powłoka nie może wchłaniać wody, bo mecze rozgrywa się także w deszczu.³ Wytyczne dla sędziów siatkówki plażowej z 2025 roku, opisane jako oficjalna interpretacja dla rozgrywek polskich (dokument nie podaje wydawcy, publikuje go Łódzki Związek Piłki Siatkowej), przewidują przy boisku dodatkowy komplet czterech piłek meczowych na wypadek deszczu; gdy piłki od deszczu zrobią się za ciężkie, sędzia drugi wymienia je w przerwie między setami.⁹

Dla większego obwodu i niższego ciśnienia przepisy nie podają powodu, a oficjalnego wyjaśnienia nie znaleźliśmy (brak danych). Liczby pokazują, licząc od środka zakresów: piłka plażowa ma o 1 cm większy obwód, przy tej samej wadze około 5% większą objętość i około 36% niższe ciśnienie niż halowa (nasze obliczenia z obu przepisów 3.1). Co jeszcze zmienia się na piasku, od bloku po czas na zagrywkę, opisujemy na stronie Hala czy plaża?, a przepisy plażowe prostymi słowami są na stronie Siatkówka plażowa.

Rozmiar 5, rozmiar 4 i piłki dla dzieci

W przepisach nie ma słowa „rozmiar”: piłkę opisują obwód i waga. Rozmiar to oznaczenie producentów. Producent oficjalnej piłki FIVB podaje dla niej rozmiar 5, obwód 65–67 cm i wagę 260–280 g, czyli dokładnie wartości z przepisu 3.1.¹⁰ Piłka w rozmiarze 4 jest mniejsza i lżejsza: według karty producenta piłka wskazana przez PZPS do minisiatkówki ma 62–64 cm obwodu i waży 240–260 g.⁷ Licząc od środka zakresów, to około 1 cm mniej średnicy, około 13% mniej objętości i około 7% mniej wagi niż w rozmiarze 5 (nasze obliczenia).

Regulamin minisiatkówki PZPS na sezon 2025/26 przypisuje rozmiar piłki do kategorii i wskazuje oficjalne piłki od sezonu 2026/27.⁶ Od młodziczek i młodzików we wszystkich turniejach rangi centralnej obowiązuje Mikasa V200W.¹¹

Wysokość siatki i kategorie młodzieżowe opisujemy na stronie Przepisy siatkówki. W rozgrywkach wojewódzkich o szczegółach decyduje Twój wojewódzki związek piłki siatkowej.

Jakimi piłkami gra się w Polsce

Oryginał przepisów FIVB wymaga piłek zatwierdzonych przez FIVB na zawodach FIVB, światowych i oficjalnych, a także w mistrzostwach krajowych i ligowych.¹² Polski tekst przepisu 3.2 wymienia tylko zawody FIVB, za to przepis 3.1 dodaje zdanie, którego w oryginale nie ma: typ piłki mogą określać regulaminy rozgrywek.¹ W rozgrywkach PZPS robi to Komunikat Organizacyjny na sezon 2026/27; piłki do gry i do rozgrzewki zapewnia organizator zawodów:⁴

Ta sama piłka jest w hali oficjalną piłką FIVB: federacja przedstawiła ją w 2018 roku na Puchar Świata 2019 i igrzyska w Tokio,¹⁴ a na mistrzostwa świata 2025 przygotowano jej specjalną wersję.¹⁵ Nazwy modeli podajemy tylko dlatego, że wymieniają je dokumenty PZPS i komunikaty FIVB.

Trzy, cztery czy pięć piłek: system podawania piłek

Na światowych i oficjalnych zawodach FIVB w hali używa się pięciu piłek i sześciu podających: po jednym w każdym rogu wolnej strefy i po jednym za każdym z sędziów (przepis 3.3).¹ Już przepisy FIVB na lata 2017–2020 nazywały to systemem pięciu piłek.¹⁶ Wytyczne sędziowskie opisują przebieg: podający na pozycjach 1, 2, 4 i 5 dostają po piłce, piątą sędzia drugi podaje zagrywającemu przed pierwszym i decydującym setem. Między wymianami podający przetaczają piłki po podłodze, nie rzucają ich.⁸

Na plaży FIVB gra czterema piłkami przy sześciu podających (przepis plażowy 3.3).³ Według wspomnianych wytycznych dla sędziów siatkówki plażowej na oficjalnych zawodach PZPS gra się trzema piłkami: sędzia drugi zbiera przed meczem cztery piłki meczowe, sprawdza ich parametry i razem z sędzią pierwszym wybiera trzy piłki meczowe i jedną rezerwową.⁹

W halowych rozgrywkach PZPS organizator musi zapewnić co najmniej 5 piłek do meczu i 14 do rozgrzewki, w tym co najmniej 7 dla drużyny przeciwnej, oraz co najmniej 5 osób do podawania piłek i wycierania parkietu.⁵ Według Warunków gry PZPS z 2024 roku w I lidze kobiet, II lidze i rozgrywkach młodzieżowych potrzeba co najmniej 17 piłek i miernika ciśnienia w piłce.¹⁷ Więcej pojęć z przepisów wyjaśnia nasz słowniczek siatkarski.

Najczęstsze pytania

Jakie ciśnienie powinna mieć piłka do siatkówki halowej?

Przepis 3.1 podaje 0,30–0,325 kg/cm². To 0,294–0,319 bara, 294–319 hPa albo 4,27–4,62 psi.

Czy piłka plażowa jest większa od halowej?

Trochę: ma 66–68 cm obwodu zamiast 65–67 cm, waży tyle samo (260–280 g) i jest dużo słabiej napompowana: 0,175–0,225 kg/cm² (0,172–0,221 bara).

Jakim rozmiarem piłki grają dzieci w minisiatkówce?

Według regulaminu minisiatkówki PZPS (sezon 2025/26) single, dwójki i trójki grają piłką w rozmiarze 4, a czwórki w rozmiarze 5. Ten sam regulamin wskazuje modele piłek na sezon 2026/27.

Ile piłek musi zapewnić organizator meczu w rozgrywkach PZPS?

Według Przepisów Sportowo-Organizacyjnych PZPS (§ 68) co najmniej 5 piłek do meczu i 14 do rozgrzewki, w tym 7 dla drużyny przeciwnej. Model piłki na dany sezon wskazuje Komunikat Organizacyjny PZPS.