Przepisy halowe

Przepisy siatkówki w prostych słowach

15 przepisów, które rozstrzygają większość akcji, osiem kolejnych dla zaawansowanych i wszystko, co zmieniło się w 2025 roku. Przy każdym podajemy numer z oficjalnych przepisów FIVB 2025–2028, które PZPS stosuje w swoich rozgrywkach.

Przepisy w 15 punktach

Co powinien wiedzieć każdy zawodnik

Skróty do zrozumienia gry. W zawodach obowiązuje oficjalny tekst; jego polską wersję („Przepisy Gry 2025-2028”) udostępnia PZPS2.

  1. Boisko

    Boisko ma 18 × 9 m. Linia środkowa pod siatką dzieli je na dwie połowy po 9 × 9 m. Po każdej stronie linia ataku, 3 m od linii środkowej, wyznacza strefę ataku. Dookoła boiska jest wolna strefa szeroka na co najmniej 3 m.

    Przepisy 1.1, 1.3.3, 1.3.4, 1.4.1
  2. Siatka

    Górna krawędź siatki wisi na wysokości 2,43 m u mężczyzn i 2,24 m u kobiet. Antenki o długości 1,80 m stoją nad liniami bocznymi; ich górne 80 cm wystaje ponad siatkę.

    Przepisy 2.1.1, 2.4
  3. Piłka

    Piłka do siatkówki halowej ma 65–67 cm obwodu i waży 260–280 g.

    Przepis 3.1
  4. Drużyna

    Na boisku gra po sześciu zawodników z każdej drużyny. Drużyna może zgłosić do meczu do 12 zawodników (w zawodach FIVB seniorów 14), w tym do dwóch libero.

    Przepisy 4.1.1, 7.3.1, 19.1.1
  5. Punkty i sety

    Każda akcja kończy się punktem. Jeśli wygra ją drużyna przyjmująca, dostaje też prawo do zagrywki. Set trwa do 25 punktów z przewagą dwóch, a mecz wygrywa drużyna, która pierwsza wygra trzy sety. Decydujący piąty set (tie-break) gra się do 15, także z przewagą dwóch punktów.

    Przepisy 6.1.3, 6.2, 6.3.1, 6.3.2
  6. Trzy odbicia

    Drużyna ma najwyżej trzy odbicia, żeby przebić piłkę na drugą stronę. Ten sam zawodnik nie może odbić piłki dwa razy z rzędu. Dotknięcie piłki w bloku nie liczy się do tych trzech.

    Przepisy 9.1, 9.1.1, 14.4.1
  7. Czyste odbicie

    Piłka może dotknąć każdej części ciała, także stopy. Nie wolno jej złapać ani rzucić. Przy pierwszym odbiciu drużyny może kolejno dotknąć kilku części ciała, jeśli wszystko dzieje się w jednej akcji.

    Przepisy 9.2.1, 9.2.2, 9.2.3.2
  8. Przy siatce

    Dotknięcie siatki między antenkami w trakcie gry piłką to błąd. Stopa może wejść na połowę przeciwnika, jeśli jej część zostaje na linii środkowej albo dokładnie nad nią. Wejście pod siatką w przestrzeń przeciwnika jest dozwolone, dopóki nie przeszkadzasz mu w grze.

    Przepisy 11.2.1, 11.2.2.1, 11.3.1
  9. Zagrywka

    Zawodnicy zagrywają w kolejności z karty ustawienia. Zagrywający ma 8 sekund od gwizdka sędziego i w chwili uderzenia nie może dotknąć boiska, także linii końcowej. Koledzy z drużyny nie mogą zasłaniać go przed przeciwnikami (zasłona), a od 2025 roku nie mogą też unosić rąk nad głowę, dopóki piłka nie przeleci nad siatką.

    Przepisy 12.2.1, 12.4.3, 12.4.4, 12.5.1, 12.5.3
  10. Rotacja

    W chwili zagrywki drużyna przyjmująca musi stać w kolejności rotacji: w pierwszej linii pozycje 4, 3 i 2, w drugiej 5, 6 i 1. Według przepisów 2025–2028 drużyna zagrywająca może stać na swojej połowie dowolnie. Po zagrywce wszyscy mogą się swobodnie poruszać. Gdy drużyna odzyska zagrywkę, jej zawodnicy przechodzą o jedną pozycję zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

    Przepisy 7.4, 7.4.1, 7.4.4, 7.6.2
  11. Zawodnicy drugiej linii

    Zawodnik linii obrony może zaatakować piłkę znajdującą się całkowicie powyżej siatki tylko wtedy, gdy wybije się zza linii ataku. W strefie ataku może atakować tylko piłkę, która jest choć częściowo poniżej górnej krawędzi siatki. Blokować mogą wyłącznie zawodnicy pierwszej linii.

    Przepisy 13.2.2, 13.2.3, 14.1.1, 14.6.2
  12. Libero

    Libero gra w stroju innego koloru niż reszta drużyny i może zastąpić każdego zawodnika drugiej linii. Nie wolno mu zagrywać, blokować ani próbować blokować. Zmian libero może być dowolnie dużo i nie liczą się jako zmiany zawodników, ale między dwiema takimi zmianami musi się rozegrać cała akcja.

    Przepisy 19.2, 19.3.1.1, 19.3.1.3, 19.3.2.1
  13. Przerwy na odpoczynek i zmiany

    Każda drużyna ma w secie dwie przerwy na odpoczynek po 30 sekund i sześć zmian zawodników. Zawodnik z ustawienia początkowego może raz w secie zejść i raz wrócić, i to tylko na swoje miejsce w ustawieniu. W rozgrywkach PZPS i PLS w sezonie 2026/27 zmian w secie jest osiem (uchwała Prezydium PZPS nr 85/2026).

    Przepisy 15.1, 15.4.1, 15.6.1, 15.6.2
  14. Piłka w boisku czy aut

    Piłka jest w boisku, gdy którakolwiek jej część dotknie boiska, łącznie z liniami. Aut jest dopiero wtedy, gdy wszystko, czym piłka dotyka podłoża, leży całkowicie poza liniami.

    Przepisy 8.3, 8.4.1
  15. Zmiana stron

    Drużyny zmieniają strony po każdym secie. W decydującym piątym secie zmieniają je, gdy jedna z nich zdobędzie 8 punktów.

    Przepisy 18.2.1, 18.2.2

Przepisy 2025–2028

Co zmieniło się w 2025 roku

FIVB zmieniła przepisy na lata 2025–2028 w trzech miejscach, które od razu widać w grze. PZPS stosuje we wszystkich swoich rozgrywkach aktualne przepisy FIVB w polskiej wersji3.

Nowe od 2025

Drużyna zagrywająca może stać dowolnie

W chwili zagrywki kolejności rotacji musi pilnować już tylko drużyna przyjmująca. Drużyna zagrywająca może stać na swojej połowie, jak chce, na przykład od razu na swoich pozycjach do gry.

Przepisy 7.4, 7.4.4

Nowe od 2025

Ręce w dół przy własnej zagrywce

Zawodnicy drużyny zagrywającej nie mogą podczas zagrywki unosić rąk nad głowę, dopóki piłka nie przeleci nad siatką. Sędzia może najpierw upomnieć drużynę przez kapitana gry.

Przepis 12.5.3

Nowe od 2025

Piłka zza antenki tylko po pierwszym odbiciu

Piłkę, która poleci poza antenką do wolnej strefy przeciwnika, nadal można odegrać z powrotem, ale tylko po pierwszym odbiciu drużyny. Po drugim albo trzecim jest od razu autem.

Przepisy 10.1.2, 10.1.2.3

Sezon 2026/27 w Polsce

Co zmienił PZPS na ten sezon

Prezydium PZPS uchwałą nr 85/2026 z 30 września 2026 wprowadziło w rozgrywkach PZPS i PLS w sezonie 2026/27 trzy zmiany5:

  • osiem zmian zawodników w secie zamiast sześciu;
  • drużyna z 13 albo 14 zawodnikami nie musi już zgłaszać dwóch libero, wystarczy jeden;
  • osobne, 90-sekundowe rozgrzewki zagrywki dla każdej drużyny.

Te same rozwiązania FIVB testuje w 2026 roku między innymi w Lidze Narodów i w mistrzostwach kontynentalnych6. Tam, gdzie te zmiany nie obowiązują, drużyna ma sześć zmian w secie Przepis 15.1.

Dla zaawansowanych

Osiem kolejnych przepisów, które często pojawiają się w grze

Rzadziej odgwizdywane, ale warto je znać: od piłki zza antenki przez zasłonę po przerwę między setami.

  1. Poza antenkami

    Piłka musi przelecieć nad siatką między antenkami. Jeśli po pierwszym odbiciu drużyny poleci poza antenką do wolnej strefy przeciwnika, zawodnik może za nią pobiec i odegrać ją z powrotem, także poza antenką, po tej samej stronie. Od 2025 roku taki ratunek jest dozwolony tylko po pierwszym odbiciu: po drugim lub trzecim piłka jest autem, gdy tylko przetnie płaszczyznę siatki.

    Przepisy 10.1.1, 10.1.2, 10.1.2.3
  2. Co wolno w bloku

    Blokujący może sięgnąć rękami nad siatką, ale piłki po stronie przeciwnika może dotknąć dopiero po jego odbiciu atakującym. Blokowanie zagrywki to błąd, a zawodnicy drugiej linii i libero nie mogą brać udziału w zakończonym bloku.

    Przepisy 14.1.1, 14.3, 14.5, 14.6.2
  3. Zasłona

    Zawodnicy drużyny zagrywającej nie mogą zasłaniać przeciwnikom zagrywającego ani lotu piłki: ani machając rękami, ani skacząc, ani przesuwając się na boki, ani stojąc zwartą grupą. Podczas zagrywki nie mogą w ogóle unosić rąk nad głowę; sędzia może upomnieć drużynę przez kapitana gry.

    Przepisy 12.5.1, 12.5.2, 12.5.3
  4. Dwa błędy naraz

    Jeśli jeden błąd następuje po drugim, liczy się tylko pierwszy. Gdy obie drużyny popełnią błąd w tej samej chwili, jest to błąd obopólny i akcję się powtarza.

    Przepisy 6.1.2.1, 6.1.2.2
  5. Kontuzje

    Po poważnym wypadku sędzia od razu przerywa grę, a akcję się powtarza. Kontuzjowany zawodnik, którego nie da się zmienić, dostaje raz w meczu trzy minuty na dojście do siebie.

    Przepisy 17.1.1, 17.1.2
  6. Przerwy między setami

    Każda przerwa między setami trwa trzy minuty. Przerwę między drugim a trzecim setem organizator może wydłużyć do dziesięciu minut.

    Przepis 18.1
  7. Kto prosi o przerwę

    O przerwy na odpoczynek i zmiany może prosić tylko trener, a gdy go nie ma, asystent trenera albo kapitan gry. O przerwę prosi się gestem, gdy piłka nie jest w grze; przy zmianie wystarczy, że gotowy do gry rezerwowy wejdzie do strefy zmian.

    Przepisy 15.3.1, 15.4.1, 15.10.3.1
  8. Więcej o libero

    Na boisku może być naraz tylko jeden libero, a libero może być kapitanem zespołu albo kapitanem gry. Zmiany libero odbywają się tylko wtedy, gdy piłka nie jest w grze, przed gwizdkiem na zagrywkę, przez strefę zmian libero obok ławki rezerwowych.

    Przepisy 5, 19.1.3, 19.3.2.4, 19.3.2.7

Wciąż powtarzane

Osiem mitów o przepisach

„Nogą nie wolno.”

Wolno: piłka może dotknąć każdej części ciała. Przepis 9.2.1

„Linia to aut.”

Linia należy do boiska, więc piłka na linii jest w boisku. Przepis 8.3

„Dotknięcie bloku to pierwsze z trzech odbić.”

Nie w hali: po dotknięciu bloku drużyna nadal ma trzy odbicia. Na plaży jest inaczej, tam blok się liczy. Przepis 14.4.1

„Zawodnicy drugiej linii nie mogą atakować.”

Mogą, jeśli wybiją się zza linii ataku. Przepis 13.2.2

„Libero nie może wystawiać.”

Może. Ale gdy libero wystawi palcami w strefie ataku, atakujący nie może uderzyć piłki powyżej górnej krawędzi siatki. Przepis 13.3.6

„Zagrywka w siatkę to błąd.”

Nie: piłka może dotknąć siatki, przelatując nad nią. Zagrywka jest błędem, gdy nie przeleci między antenkami. Przepisy 10.2, 12.6.2.1

„Przy naszej zagrywce wszyscy muszą stać w rotacji.”

Według przepisów 2025–2028 już nie: w chwili zagrywki kolejności pilnuje tylko drużyna przyjmująca. PZPS stosuje aktualne przepisy FIVB we wszystkich swoich rozgrywkach. Przepis 7.4

„Libero nie może być kapitanem.”

Może: libero może być kapitanem zespołu albo kapitanem gry. Przepis 5

Młodzież w Polsce

Wysokość siatki i kategorie młodzieżowe

W młodzieży siatka wisi niżej, a najmłodsi grają w mniejszych składach. Tych wartości nie ma w przepisach FIVB, tylko w regulaminach rozgrywek. Tak jest w Mistrzostwach Polski PZPS w sezonie 2026/273:

  • Młodziczki i młodzicy (U16, rocznik 2012 i młodsi): siatka u chłopców na 2,35 m. Przy siatce dziewcząt dokumenty PZPS się różnią: regulamin Mistrzostw Polski 2026/27 podaje 2,20 m, a Przepisy Sportowo-Organizacyjne PZPS 2026/27 (§ 55) i polski tekst przepisu 2.1.1 – 2,15 m4. Mecze do dwóch wygranych setów do 25 punktów, ewentualny trzeci set do 15.
  • Juniorki młodsze i juniorzy młodsi (U18, rocznik 2010 i młodsi) oraz juniorki i juniorzy (U20, rocznik 2008 i młodsi): regulamin nie podaje osobnej wysokości siatki, więc obowiązują przepisy FIVB, czyli 2,24 m u kobiet i 2,43 m u mężczyzn Przepis 2.1.1.
  • Najmłodsi grają w minisiatkówkę: PZPS wymienia kategorie singli, dwójek, trójek i czwórek7.

Sprawdź komunikat swoich rozgrywek. O wysokości siatki w Twojej kategorii decydują rozgrywki: wojewódzki związek, PZPS albo liga. Wszystko, czego regulamin nie mówi inaczej, rozstrzygają przepisy FIVB w polskiej wersji PZPS.

Wysokość siatki: młodzież w Polsce, dorośli i plaża

Wybierz od dwóch do czterech kategorii. W hali wysokość siatki dla młodzieży ustala regulamin rozgrywek: tu Mistrzostwa Polski PZPS w sezonie 2026/27 (przy U16 dziewcząt podajemy też inną wartość z przepisów PZPS). Na plaży przepisy FIVB pozwalają obniżyć siatkę dla grup wiekowych. Zawsze rozstrzyga komunikat Twoich rozgrywek.

U16Hala, PZPSU18Hala, PZPSDorośliFIVB
Kategoria
Rocznik w sezonie 2026/272012 i młodsi2010 i młodsi–
Siatka i sety
Siatka: dziewczęta / kobiety2,20 m (Mistrzostwa Polski) / 2,15 m (PSO PZPS)2,24 m2,24 m
Siatka: chłopcy / mężczyźni2,35 m2,43 m2,43 m
MeczDo 2 wygranych setów do 25, trzeci set do 15Do 3 wygranych setów do 25, piąty set do 15Do 3 wygranych setów do 25, piąty set do 15

Co pokazuje sędzia

Sygnały sędziów

Po każdym gwizdku sędzia pierwszy pokazuje po kolei, która drużyna zagrywa jako następna, jaki był błąd i, jeśli trzeba, kto go popełnił (przepis 22.2.3.1). Najważniejsze sygnały opisane naszymi słowami, z numerem przepisu:

SygnałCo pokazuje sędziaPrzepis
Zezwolenie na zagrywkę Nr 1Wykonuje ruch ręką w kierunku, w którym ma polecieć zagrywka.Przepis 12.3
Drużyna zagrywająca Nr 2Wyciąga rękę w stronę drużyny, która zagrywa jako następna.Przepis 22.2.3
Przerwa na odpoczynek Nr 4Kładzie dłoń na palcach drugiej, pionowo trzymanej ręki (litera T) i wskazuje drużynę.Przepis 15.4.1
Zmiana zawodnika Nr 5Obraca przedramionami jedno wokół drugiego.Przepis 15.5
Koniec seta lub meczu Nr 9Krzyżuje przedramiona przed klatką piersiową, dłonie otwarte.Przepisy 6.2, 6.3
Opóźnienie zagrywki Nr 11Pokazuje osiem rozłożonych palców.Przepis 12.4.4
Błąd w bloku lub zasłona Nr 12Unosi obie ręce pionowo, dłonie skierowane do przodu.Przepisy 12.5, 14.6
Błąd ustawienia lub rotacji Nr 13Zatacza palcem wskazującym koło.Przepisy 7.5, 7.7
Piłka w boisku Nr 14Wskazuje ręką i palcami podłogę.Przepis 8.3
Piłka na aucie Nr 15Unosi pionowo przedramiona, dłonie otwarte i zwrócone do siebie.Przepis 8.4
Piłka trzymana Nr 16Powoli unosi przedramię, dłonią do góry.Przepis 9.3.3
Podwójne odbicie Nr 17Pokazuje dwa rozłożone palce.Przepis 9.3.4
Cztery odbicia Nr 18Pokazuje cztery rozłożone palce.Przepis 9.3.1
Dotknięcie siatki Nr 19Wskazuje siatkę ręką od strony drużyny, która popełniła błąd.Przepis 11.4.4
Przejście ręką nad siatką Nr 20Trzyma dłoń nad siatką, wnętrzem w dół.Przepisy 11.4.1, 14.6.1
Błąd ataku Nr 21Opuszcza przedramię w dół, dłoń otwarta.Przepisy 13.3.3, 13.3.6
Przekroczenie linii Nr 22Wskazuje linię środkową albo linię, której dotyczy błąd.Przepisy 11.2.2, 12.4.3
Błąd obopólny, powtórzenie Nr 23Unosi oba kciuki.Przepis 6.1.2.2
Piłka dotknięta Nr 24Przesuwa dłonią po palcach drugiej, pionowo trzymanej ręki.Przepis 23.3.2.3

Dla zawodników, rodziców i trenerów

Ściąga z rotacji

Wszystkie sześć ustawień w systemie 5-1 do wydruku: kto gdzie stoi w chwili zagrywki, dokąd przechodzi po niej i zasada ustawienia z numerami przepisów.

  • Sześć ustawień przy zagrywce i po niej
  • Zasada ustawienia w czterech zdaniach
  • Raz w tygodniu e-mail z nowym filmem i artykułem

Newsletter

Pobierz ściągę (PDF)

Wpisz adres e-mail, a wyślemy Ci ściągę w PDF.

Zapisy ruszą za kilka dni. Do tego czasu subskrybuj kanał na YouTube, a o ściądze dowiesz się jako pierwszy.

Subskrybuj na YouTube

Zapisując się, potwierdzasz, że masz co najmniej 16 lat. Dostaniesz e-mail z prośbą o potwierdzenie adresu (double opt-in), a wypisać się możesz w każdej chwili. Więcej w polityce prywatności.

Niezależna strona · niezwiązana z PZPS, ligami ani klubami · In English: Court & Sand · Auf Deutsch: Volley Wissen · YouTube @siatkarskawiedza